Tarımda Verimlilik ve Arazi Toplulaştırması 1

Tarımda Verimlilik ve Arazi Toplulaştırması  1

M. Kemal Atatürk,“Milli Ekonominin temeli ziraattır” sözüyle tarımın ekonomideki önemine vurgu yapmaktadır.

"Köylülerin gözleriyle görebilecekleri, çalışmaları için örnek tutacakları, verimli, modern, uygulamalı tarım merkezleri kurmak gereklidir"ifadesiyle de söylenilenlerin nasıl hayata geçirilebileceğinin yolunu göstermektedir.

Atatürk, bu amaçla başta Ankara’daki Atatürk Orman Çiftliği olmak üzere; Yalova’da Millet Çiftliği ve Baltacı Çiftliği, Mersin Silifke’de Tekir ve Şövalye Çiftliği, Dörtyol’da Karabasan Çiftliği ve Tarsus’ta Piloğlu Çiftliği gibi örnek çiftlikler kurmuştur.

Henry Kissinger, ABD Dışişleri eski Bakanı “Petrolü kontrol ettiğinizde devletleri denetlersiniz, gıdayı kontrol ettiğinizde ise toplumları denetlersiniz”demektedir. Bu ifadenin gerçek hayatta yansımasını bir hatırata dayalı olarak bilgilerinize sunmak isterim.

Emekli Büyükelçi Taner Baytok, ‘Dış Politikada Bir Nefes’ adlı kitabında, 1847’de kıtlık yaşayan İrlanda’ya Osmanlı’nın yaptığı yardıma yer vermektedir. I. Abdülmecid, İngiltere Kraliçesi’nin itirazına rağmen bölgeye 1.000 sterlin ve gizlice beş gemi dolusu patates göndermiş. Gemiler İngiltere’nin muhalefeti nedeniyle Dublin yerine gizlice Droheda limanına gönderilmiş.

Bu yardımın anısına, 2 Mayıs 1995’te bir plaket töreni düzenleniyor. Söz konusu limanda uygun bir yere çakılacak plaket açılış törenine İrlanda hükümeti temsilcilerinin yanı sıra kordiplomatik ve yöre halkı da katılır. Dublin’de çıkan gazeteler ve İrlanda televizyonu olayı en geniş biçimde duyururlar.

Belediye Başkanı Frank Godfrey, ‘Kendilerine tarihten gelen bir şükran borcumuz olan Türkleri, en kısa zamanda AB içinde görmek istiyoruz’ demekten alamaz kendini. Ayrıca, 1847 den 76 yıl sonra 1923’te Lozan’da Avrupa devletleri karşımızda yer almalarına rağmen İrlanda yanımızda yer almıştır. Ayrıca bu konuyla doğrudan ilişkisi var mıdır bilinmez ama halen İrlanda’da iki spor kulübünün ambleminde ay ve yıldız bulunmaktadır.

Bu yazımızda tarımda verimlilik ve arazi toplulaştırması çalışmalarına değineceğim. Ancak, öncesinde de bazı kavramları açıklamanın uygun olacağını düşünüyorum. Bunlardan birisi sürdürülebilirliktir.

Sürdürülebilirlik kavramı; Birleşmiş Milletlerin 1983 yılında yayınladığı “Ortak Geleceğimiz” adlı raporundan sonra hayatlarımıza girmeye başlamıştır. 

Bu raporda belirtilen tanım “İnsanlık; doğanın gelecek kuşakların gereksinimlerine cevap verme yeteneğini tehlikeye atmadan, günlük ihtiyaçları temin ederek, kalkınmayı sürdürülebilir kılma yeteneğine sahiptir”olarak yapıldı.

Dünyada var olan herkesin hayatı doğal kaynaklara bağımlıdır. Maalesef bu doğal kaynaklar sonsuza kadar devam etmeyecektir. Sürdürülebilir bir ortam sağlamak için birey ve doğa arasında denge oluşturmak gerekir. Bu denge de ancak birey sayesinde oluşturulabilir.

Tarım, 11. Kalkınma Planında da öncelikli gelişme alanlarından birisi olarak yer almış ve bu bağlamda temel amaç;

«Çevresel, sosyal ve ekonomik olarak sürdürülebilir, ülke insanının yeterli ve dengeli beslenmesinin yanı sıra arz talep dengesini gözeten üretim yapısıyla uluslararası rekabet gücünü artırmış, ileri teknolojiye dayalı, altyapı sorunlarını çözmüş, örgütlülüğü ve verimliliği yüksek, etkin bir tarım sektörünün oluşturulması» biçiminde belirlenmiştir.

Gerek dünyada gerekse de Türkiye’de tarım sektörü ekonomi içinde azalan bir paya sahiptir.Tarım sektörü azalan payına rağmen, gıda güvenliği ve kırsal kalkınma açısından stratejik konumunu devam ettirmektedir. Diğer taraftan, tarım sektörünün başta toprak olmak üzere su ve enerjinin kullanımı nedeniyle, sektörde sağlanacak iyileştirmelerin çevresel sürdürülebilirliğe ve sürdürülebilir kalkınmaya katkısı da özel öneme sahiptir.

 İnsanların aktif ve sağlam bir yaşam sürdürebilmeleri için beslenme gereksinimi ve tercihlerine uygun yeterli, sağlıklı ve besleyici gıdaya her zaman ulaşabilmeleri, tarım sektörünü çok önemli kılan unsurların başında gelmektedir.

11. Kalkınma Planında verimliliğin sağlanabilmesi için yapılabilecek çalışmalara yer vermektedir;Küçük aile işletmeleri korunurken, tarım işletmelerinin ölçeklerinin yeter gelirli tarımsal arazi büyüklüğüne ulaşması için başta kiralama olmak üzere arazi edinimine yönelik çalışmalar yürütülecektir.

Tarım arazilerinin miras ve satış yolu ile bölünmesi önlenecek, mirasçılara arazi ediniminde finansal destek sağlanacaktır.

Arazi toplulaştırma çalışmalarına sulama yatırımları ile entegre bir şekilde devam edilecek, tescil işlemlerinin hızlandırılması için düzenlemeler yapılacaktır.

Sulama alanlarının genişletilmesi amacına yönelik yatırımlara öncelik verilerek, suyun kalite ve miktar olarak korunması ve etkin kullanımına yönelik çalışmalara devam edilecektir.

Dijitalleşme, yapay zekâ ve veriye dayalı iş modelleri ile tarımsal bilgi sistemleri geliştirilecek ve tüm kesimlerin kullanımına açılacaktır.

Yukarıda belirtilen çalışmalar tarımda verimliliğin sağlanmasına yönelik hedeflerdir. Verimlilik kavramını daha iyi anlayabilmek için bazı karşılaştırmalar yapmak yerinde olacaktır;  ABD’ de nüfusun sadece % 3’ü tarımla uğraşmakla beraber, 400 milyonluk bir ülke nüfusunu beslediği gibi diğer ülkelere de ihracat yapabilmektedir. Bunun temelinde teknoloji ve ölçek ekonomisinden yararlanmak vardır. Bir başka ifade ile çok geniş arazilerde teknolojiden yararlanılarak tarım yapılmaktadır.

Hollanda 17 milyon nüfus ve 41.543 km2 yüzölçümü ile birçok ülkenin gerisinde (yüzölçümü Konya ilimizden biraz büyük) olmasına karşın, 2019 yılında yapmış olduğu 94,5 milyar euroluk tarım ürünleri ihracatı ile ABD’nin ardından dünya ikincisi olmuştur.  Hollanda’nın 2019 yılında ihraç ettiği altı ürün ise çiçek soğanı ve süs bitkileri, et ve et ürünleri, süt ürünleri ve yumurta, sebze, meyve ve içecektir.

Türkiye’de özellikle son 70 yılda çeşitli nedenlerle kırsal alandan kente yoğun bir göç yaşanmıştır. TUİK verilerine göre; 1970 yılında tarımda çalışanların oranı % 67,7 iken 2017 yılı itibariyle % 19,4’e düşmüştür. Gelişmiş ülke ortalamalarına bakıldığında bu oranın % 10’ lar dolayında olduğu görülecektir.

Göçün birçok nedeni olmakla beraber; miras yoluyla arazilerin parçalanması önemli bir etkendir. Tarımın parçalanmış arazilerde yapılması ise verimsizliğe neden olduğundan araziler birçok yerde ekilmeden tamamen atıl durumda bırakılmaktadır. Ölçek ekonomisinin avantajlarından yararlanabilmek ve verimli bir biçimde tarımsal üretim yapabilmek ve kırsal alanda yaşayanların yaşam standartlarını yükseltebilmek için,arazilerin toplulaştırılması ve teknolojiden yararlanılması önemli olmaktadır.

Kaynakça

11. Kalkınma Planı (2019-2023)

https://www.iienstitu.com/blog/surdurulebilirlik-nedir

Dünya Bankası (Dünya Bankası Göstergeleri), https://data.worldbank.org/indicator/SP.URB.TOTL.IN.ZS?contextual=default.

https://www.bbc.com/turkce/haberler-turkiye-51150094