Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), Mayıs ayına ilişkin ödemeler dengesi istatistiklerini açıkladı. Buna göre cari denge, Mayıs ayında 1 milyar 459 milyon dolar açık verdi. Piyasa beklentileri açığın 1 milyar dolar civarında gerçekleşeceği yönündeyken, gerçekleşen rakam beklentilerin bir miktar üzerinde kaldı. Yine de Nisan ayına kıyasla açıktaki daralma eğilimi sürdü.
Cari Açıkta Nisan’dan Mayıs’a Yavaşlama
TCMB’nin açıkladığı veriler, cari işlemler açığındaki daralma trendinin Mayıs ayında da devam ettiğini gösterdi. Aylık bazda açık geçen yılın aynı dönemine kıyasla sınırlı kalırken, yıllıklandırılmış cari açık yaklaşık 37,3 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti. Bu rakam, Türkiye ekonomisinin dış finansman ihtiyacının seyrini yakından takip eden yatırımcılar ve ekonomistler açısından önemli bir gösterge niteliği taşıyor.
Altın ve Enerji Hariç Tabloda Güçlü Fazla
Cari işlemler dengesinin çekirdek görünümünü yansıtan altın ve enerji hariç cari işlemler hesabı, Mayıs ayında 3 milyar 626 milyon dolar fazla verdi. Bu veri, enerji ithalatı ve altın hareketlerinden arındırılmış temel dış ticaret performansının pozitif seyrini koruduğuna işaret ediyor.
Buna karşın, ödemeler dengesi tanımlı dış ticaret açığı Mayıs’ta 4 milyar 340 milyon dolar olarak kaydedildi. Yıllıklandırılmış bazda ise dış ticaret dengesi 74,4 milyar dolar açık verdi.
Hizmetler Dengesinde Turizm Etkisi Sürüyor
Yıllıklandırılmış verilere göre hizmetler dengesi 62,5 milyar dolar fazla verirken, bu tablo cari açığın büyümesini sınırlayan en önemli kalemlerden biri olmaya devam etti. Buna karşılık birincil gelir dengesi 24,1 milyar dolar, ikincil gelir dengesi ise 1,3 milyar dolar açık olarak gerçekleşti.
Mayıs ayı özelinde bakıldığında, hizmetler dengesi kaynaklı net girişler 5 milyar 207 milyon dolar seviyesinde oluştu. Bu kalemin alt bileşenlerinde:
- Taşımacılık hizmetleri net geliri 2 milyar 243 milyon dolar
- Seyahat (turizm) geliri net 3 milyar 815 milyon dolar
olarak kaydedildi. Turizm gelirlerinin cari dengeyi desteklemeye devam ettiği görülüyor.
Merkez Bankası Rezervlerinde Azalış
TCMB verilerine göre, döviz cinsinden net rezervlerde 32,3 milyar dolarlık azalış dikkat çekerken, aylık net rezerv azalışı 3 milyar 300 milyon dolar olarak hesaplandı. Rezerv hareketleri, Merkez Bankası’nın döviz piyasasındaki müdahale kapasitesi açısından yakından izlenen bir başlık olmaya devam ediyor.
Net Hata Noksan Kalemi Dikkat Çekti
Net hata noksan, Mayıs ayında 77 milyon dolar çıkış kaydetti. Ocak-Mayıs dönemi toplamında ise bu kalemde 18 milyar 478 milyon dolarlık çıkış görüldü. Net hata noksandaki yüksek seyir, kayıt dışı sermaye hareketlerine ilişkin tartışmaları da beraberinde getiriyor.
Doğrudan Yatırımlarda Net Çıkış
Mayıs ayında doğrudan yatırımlar kaynaklı net çıkış 455 milyon dolar olarak gerçekleşti. Bu kalemin detaylarında:
- Yurt dışı yerleşiklerin Türkiye’ye yaptığı doğrudan yatırımlar 296 milyon dolar arttı.
- Yurt içi yerleşiklerin yurt dışındaki doğrudan yatırımları ise 751 milyon dolar yükseldi.
Gayrimenkul Yatırımlarında Görünüm
Gayrimenkul tarafında, yurt içi yerleşiklerin yurt dışında yaptığı gayrimenkul alımı 143 milyon dolar olurken, yurt dışı yerleşiklerin Türkiye’de gerçekleştirdiği net gayrimenkul alımı 184 milyon dolar olarak kaydedildi.
Portföy Yatırımlarında 3 Milyar Dolarlık Çıkış
Mayıs ayında portföy yatırımları kaleminde 3 milyar 69 milyon dolar tutarında net çıkış yaşandı. Bu çıkışın kaynağında yabancı yatırımcıların satış eğilimi öne çıktı:
- Yurt dışı yerleşikler, hisse senedi ve yatırım fonu piyasasında 2 milyar 786 milyon dolar net satış gerçekleştirdi.
- Devlet İç Borçlanma Senetleri (DİBS) piyasasında ise 287 milyon dolar net satış kaydedildi.
Bu tablo, yabancı yatırımcıların Türk finansal varlıklarına yönelik temkinli tutumunun Mayıs ayında da sürdüğünü ortaya koyuyor.
Sonuç: Cari Dengede Kırılgan Ama İyileşen Bir Tablo
Mayıs ayı verileri, Türkiye’nin cari açığında kademeli bir iyileşme eğilimine işaret etse de, portföy yatırımlarındaki çıkışlar ve net hata noksan kalemindeki yüksek seviyeler, dış finansman tarafında dikkatli izlenmesi gereken riskleri gözler önüne seriyor. Turizm gelirlerinin desteğiyle hizmetler dengesindeki güçlü fazla, cari açığın kontrol altında tutulmasında kilit rol oynamaya devam ediyor. Önümüzdeki aylarda açıklanacak veriler, bu eğilimin kalıcı olup olmadığını gösterecek.