Yazarın Tüm Yayınlarına Buradan Ulaşın !
Giderek artan pazar payı.
Özellikle giderek artan kadın çalışan oranı ve buna paralel talep edilen daha farklı çeşitler.
Mağaza formatlarındaki değişime paralel sunulan seçenekler.
Dondurulmuş gıda, hangi mağaza formatı olursa olsun, olmazsa olmazların içinde yer alıyor.
Olmazı oldurmak gibi bir zorluğu olmasa da kolaylıkları ve olası zorluklardan da bahsetmek istiyorum.
Konu ile ilgili ilk yazım Market Dergisi, Eylül – Ekim 1999 tarihli 52. Sayısında, Sıcaklık – 18 C, başlığı ile yayınlanmıştı. O tarihte aldığım veride;
(1) Dünya Pazarında Dondurulmuş Gıda Tüketimi
ABD’de 46 kg/kişi/yıl (1995)
Danimarka 45 kg/kişi/yıl (1995)
İngiltere 35 kg/kişi/yıl (1995)
Fransa 30 kg/kişi/yıl (1995)
Almanya 25 kg/kişi/yıl (1995)
Yunanistan 4,5 kg/kişi/yıl (1995)
Türkiye 650 gr./kişi/yıl (1996)
Şimdi durum nasıl?
Giderek daha fazla sayıda dolap, müşteriye seçeneklerini sunuyor.
Özellikle File’ de dolap sayısı ve ürün seçenekleri ciddi oranda arttırıldı. Oluşturulan adacıklar da müşterinin alışverişini kolaylaştırırken, trafiği de zorlaştırmadan akışın devamını sağlayabiliyor. Bu da alanı ve kategorileri yönetmenin önemini bir kez daha doğruluyor.
Migros, CarrefourSA, Bonveno, Boldy ve bazı yerel zincirlerde verilen, ısıtma ve pişirme hizmetlerinin de bu kategorinin payına olumlu etki ettiğini düşünüyorum. Doğru planlama doğru marka, doğru dolap ve fırın tipleri ile buluşuyor ve bu kapsamda müşterilere sunulan seçenekleri arttırıyor.
Bu noktada dolap yatırımlarını iki ana başlıkta değerlendiriyorum.
Birincisi; dolapları doğrudan üretici firmadan almak. Zaten sektör de ağırlıklı olarak böyle gelişti.
Hatta bir dönem, sektörün güçlü oyuncuları neredeyse dolap talebine yetişemiyorlardı.
Sonra mağazalar dolapla dolmaya başladı. Küçük ve orta metrekaredeki mağazalarda ise talep var, ama yer yoktu. Tüketicimiz, dikey dolaplara bu kategoride çok sıcak bakmıyordu.
Dolaysıyla ortada yer açmak gerekiyordu. Büyük mağazalarda ise dolaplardan oluşan adacıklar etrafında dolaştırıyorduk müşterileri. Bu dolaşım günümüzde de devam ediyor.
İkincisi; mağazanın kendi dolaplarını alma seçeneğidir. Avantajı; içini istediğiniz gibi markalara bölersiniz. Dolap içi görünürlük (share of shelf) bu noktada çok daha fazla önem taşır! Bir dolaba farklı diğerine de daha farklı kategori ürünlerini teşhir edersiniz. Tedarikçiniz bu ürün neden benim dolabımda demez. Arıza durumunda servis gelene dek biraz daha fazla risk olabilir.
Dolayısıyla ister firma dolaplarını alın, isterseniz kendiniz yaptırın, bu pazar büyüyor!
Müşteri dolap karşısında, fiyata daha az bakıyor. Kararını oradaki seçenekler içerisinden veriyor. Kategorinin fiyat yönetimi bu anlamda daha kolay diyebilirim. Ancak abartanlar var mı? Bilemem.
İyi tasarlanmış mağazada adacıklar halinde veya daha az sayıda yer alan dondurulmuş gıda dolaplarındaki rekabet, içindeki soğukluğa rağmen ısınıyor. Çapraz ve tamamlayıcı satış seçeneklerini de barındıran bir kategori, dondurulmuş ürünler.
Üst kısmına (duvar ya da ada olsun) konulan raflarda doğrudan bağlantılı ya da çapraz satış içeren birçok ürünü teşhir etmek ve satmak mümkün. Örnek; dondurulmuş gıda torbası, soslar, dondurma külahları vb. Kategorinin konumlandırılma yerleri; trafiği yoğun olan alanlar, orta alanlar, şarküteri bölümü karşısı veya o alana yakın duvar diplerinde yer alarak teşhir edilirler.
Bazı noktalar bu kategoriyi sinyalizasyon ile destekler ve dolap üstü görselleri ihmal etmezken bazı mağazalarda da biraz daha kendi halinde bırakıldığını gözlemliyorum. Mimari açıdan sorunu olan mağazaları bu noktada ayrı tuttuğumu belirtmek isterim.
Sonuçta her kategori ve bölüme, satışına oranla hak ettiği yer verilmelidir. İyi aydınlatılan bir alana sahip olmaları önem taşır! Müşteriler rahat seçebilmeli ve dolaşabilmelidirler.
Almanya’daki durum ile ilgili bir yazıdan alıntı yapmak gerekirse;
(2) “Almanya’da Dondurulmuş Gıda Büyümesi 2025: Yenilik, Lojistik ve Perakende Standartları”
“Dondurulmuş gıdalar 2025’te Alman süpermarketlerinde çok daha fazla ilgi görüyor. Yıllarca kategori yavaş yavaş, sessizce ve büyük değişiklikler olmadan büyüdü. Ancak son iki yıl modeli değiştirdi. Enflasyon dönemlerinde donmaya yönelen tüketiciler, fiyatlar istikrara kavuşsa bile aynı ürünleri almaya devam etti. Perakendeciler yeni alışkanlığı fark etti ve kategorinin on yıldır görmediği bir yatırım seviyesiyle yanıt verdi. Bugün, dondurulmuş gıda büyümesi Almanya 2025 hem indirim mağazalarında hem de tam kapsamlı mağazalarda gerçek bir trend haline geliyor. Bu değişim tek bir nedenden dolayı gerçekleşmiyor. Daha iyi ürün kalitesi, daha güçlü teknoloji, daha istikrarlı bir soğuk zincir ve daha geniş yemek ve kolaylık formatları seçeneklerinin bir karışımıdır. Alışveriş yapanlar ayrıca dondurulmuş yiyecekleri, her satın alma işleminden daha fazla değer elde ederken israfı önlemenin bir yolu olarak görüyor. İşi, okulu ve artan yaşam maliyetlerini yöneten Alman haneleri için dondurulmuş, güvenebilecekleri pratik bir kategori haline geldi. İnovasyon, lojistik ve perakende standartları aynı anda ilerliyor. Bu nedenle ürünler depoda aylarca dayanacak şekilde tasarlanmış olsa da kategori yeni hissettiriyor. Dondurulmuş gıda artık “ucuz yedekleme seçeneği değil.” 2025 yılında süpermarket satışının stratejik bir parçasıdır.
Dondurulmuş Gıda Büyümesi Almanya 2025: Tüketici Davranışı Nasıl Değişti?
Bu büyümenin arkasındaki en büyük etkenlerden biri, Alman alışveriş yapanların dondurulmuş gıda hakkındaki düşüncelerindeki değişiklik. Enflasyon döneminden önce donmuş koridorlar işlevsel görülüyordu. İnsanlar sebze, cips, pizza veya balık parmağı satın aldı. Ancak hane halkı fiyat baskısını hissettikten sonra dondurucu, bozulmaya ve beklenmedik pişirme günlerine karşı tampon haline geldi.
Almanya 2025’de dondurulmuş gıda büyümesinin ardındaki tüketici değişimini gösteren infografik.
Sonrasında beklenmedik bir şey oldu. Enflasyon yumuşadığında bile alışveriş yapanlar donmayı bırakmadı. Kalitenin artması ve ürün yelpazesinin büyümesi nedeniyle kategoride kaldılar. 2024 ve 2025 yıllarında dondurulmuş sebze veya dondurulmuş hazır yemek pişirme deneyimi, beş veya on yıl öncesiyle aynı değil. Doku daha iyidir, malzemeler daha temiz hissedilir ve pişirme süresi daha kısadır.
Perakendeciler bu davranışsal ipuçlarını gördüler ve kategoriyi genişlettiler. Orta boy mağazalarda yeni dondurucular ortaya çıktı. Daha büyük mağazalar daha fazla kapı ve modern aydınlatma ekledi. Eskiden yeni tezgahlara öncelik veren bazı bölgesel süpermarketler bile artık donmuş raflara daha güçlü bir varlık kazandırıyor.”
Ben alıntı yaptığım bölümün son paragrafının, ülkemizdeki durum ile benzeş bulduğumu belirtmek istiyorum. Perakende deki savaşlar, her kulvar ve formatta devam ederken, kârlılık dondurulmuş gıda da biraz daha ‘rahatlık’ sağlıyor diyebilirim. Bu kategorideki savaşların giderek daha da sıcak olacağını öngörüyorum.
- Dünya Pazarında Dondurulmuş Gıda Tüketimi, Kerevitaş, özetle.
- Almanya’da Dondurulmuş Gıda Büyümesi 2025: Yenilik, Lojistik ve Perakende Standartları, Adam PETTO’nun 18 Kasım 2025 tarihinde grocerytradenews.com da yayınlanan yazısından özetle.